|
SERBEST MİMARLAR DERNEĞİ "MESLEKİ DAVRANIŞ VE AHLAK İLKELERİ"
GİRİŞ
TÜRK SERBEST MİMARLAR DERNEKLERİ ÜYELERİ KENDİLERİNİ, MİMARLIK MESLEĞİ İLE BÜTÜNLEŞMEYE VE MESLEKİ YETERLİLİĞİN YÜKSEK STANDARTLARINA ADAMIŞLARDIR.
Aşağıdaki ilkeler üyelerin görevlerini yerine getirirken izleyecekleri kılavuzdur. İlkeler nerede olursa olsun her türlü mesleki eyleme uygulanırlar. Onlar, mesleğin soyluluk ve geleneği olan yaratıcılık, bilgi sürekliliği ile mimarın hizmet edip yararlandırdığı ; Topluma, Müşterilerine, mimarlığın Kullanıcılarına, fiziksel çevreye biçim vermeye yardımcı olan Yapı Endüstrisine, Mimarlık Sanatı ve Bilimine karşı olan sorumluluklarını göstermektedirler.
Bu bildiri üç tip bağlamdan oluşur :
- İLKELER
- AHLAK STANDARTLARI (AS)
- DAVRANIŞ KURALLARI (DK)
Ahlak Standartları (AS), üyelerin mesleki etkinlik ve tavırlarında esinlenmek zorunda oldukları belirli hedeflerdir.
Davranış Kuralları' na (DK) uymak zorunludur. Onlara karşı gelmeler cezalandırılır. Davranış kuralları kimi kez bir Ahlak Standardı' ndan yada İlke' den önce gelebilir. Bazı Davranış Kuralları için Yorum' lar verilmiştir. Yorum, İlke' nin bir bölümü olmayıp, kuralın ayrıntılı anlatılıp açıklanması anlamındadır.Yürütme yalnızca Davranış kurallarını devreye sokar.
1. İLKE
GENEL YÜKÜMLÜLÜKLER
ÜYELER MİMARLIK SANATI VE BİLİMİ BİLGİLERİNİ GELİŞTİRMELİ, KORUMALI VE MİMARİ BECERİNİN YAPISINA SAYGI GÖSTERMELİ VE ONUN GELİŞİMİNE KATKIDA BULUNMALIDIRLAR.
AS-1.1.0: BİLGİ VE YETENEK
Üyeler bilgi ve yeteneklerini geliştirmeye çaba göstermelidirler.
DK-1.1.1:Üyeler, Mimarlığın uygulamasında gereği kadar dikkat ve yeterliliği her zaman örneklemeli, bulundukları yörede iyi uygulamaları ile tanınan mimarların genelde uyguladıkları teknik, bilgi ve beceriyi izlemelidirler. Yorum :Yeterliliğin her zaman örneklenmesi gerekliliği, bu kurala ender sayılamayacak sıklıkla uymayan üyelerin disiplin altına alınmasını sağlar. Ender ve küçük yanılgılar disiplin uygulaması dayanağı olamaz.
DK-1.1.2:Herhangi bir fiziksel yada zihinsel özür yüzünden yeteneklerini kayda değer ölçüde yitiren üyeler mesleki yükümlülük üstlenemezler.
AS -1.2.0:MÜKEMMELİYET STANDARTLARI Üyeler devamlı olarak estetik değer, mimari eğitim, araştırma, öğrenme ve uygulamanın düzeyini yükseltmeyi amaçlamalıdırlar.
AS-1.3.0:TOPLUM ANLAYIŞI Üyeler, mimarlığın, mimarın işlev ve sorumluluklarının toplum tarafından takdir edilmesi ve anlaşılmasını geliştirmek üzere sürekli çaba göstermelidirler.
AS-1.4.0:YAKIN SANATLAR VE ENDÜSTRİLER Üyeler yakın sanatların ilerlemesine ve bir bütün olarak yapı endüstrisinin kapasite ve bilgisinin artmasına katkıda bulunmalıdırlar.
2. İLKE
TOPLUMA KARŞI YÜKÜMLÜLÜKLER
ÜYELER MESLEKİ İLİŞKİLERİNİ DÜZENLERKEN İLKENİN METNİNİ VE RUHUNU BENİMSEMELİ VE MESLEKİ EYLEMLERİNİN TOPLUMSAL VE ÇEVRESEL ETKİLERİNİSAYGI İLE DİKKATE ALMALIDIRLAR.
AS-2.1.0: DAVRANIŞ Üyeler mesleki eylemlerindeki davranışlarında İlke' yi üstün tutmalıdırlar.
|
|
DK-2.1.1:Üyeler mesleki uygulamalarındaki davranışlarında bilerek İlke' ye karşı gelemezler. Yorum : Bu kural üyenin mal sahibinden ücret alması ve mal sahibine karşı sadakati olmasına karşın, mimarın mesleki sorumluluğunu yansız olarak gözetmesi gerekliliğinde uygulanır.
DK-2.1.2:Üyeler ilişkili oldukları yada ilişkili olmaları olası oldukları projelere ilişkin olarak yerel yönetim yada devlet görevlilerinin kararlarını etkilemek amacı ile onlara armağan yada ödeme öneremezler, böyle bir öneriye aracılık edemezler.
DK-2.1.4:Üyeler başkalarının haklarına yönelik dolandırıcı, kandırıcı, yanıltıcı ve sorumsuz davranışlara giremezler. Yorum : Bir üyenin güvenirliliğine ilişkin sorun, üyenin mesleki uygulaması sırasında oluşmamış olsa bile disiplin kapsamına girer.
DK-2.1.5:Üyeler proje çalışmaları sırasında kendi uyarılarına rağmen müşterilerinin ve işverenlerinin kararlarında yasalara ve yürürlükteki diğer mevzuata aykırı olan yada proje bitiminde maddi yönden ve güvenlik açısından halk yararını tehlikeye sokan unsurlar olduğu kanısına varırlar ise ; a) Bu kararlara olur vermeyi red ederler ve, b) Eğer başka yollarla da sorunu çözemezlerse, durumu yasal organlara bildirirler. Yorum :Bu kural, toplum güvenliğini tehdit eden imar yasalarının çiğnenmesinde geçerlidir.Toplum güvenliğini tehlikeye sokmayan, teknik açıdan yasa aykırılıklarında, eğer mimar buna karşı çıkmış ve başarısız kalmış ise, disiplinden ötürü sorumlu tutulamaz. Bu kural sorumluluğu biten projenin güvenliği içindir. Zaten Mimarın sorumlu olduğu olağan yükümlülük bu kadardır.
DK-2.1.6:Üyeler, yasalara aykırı olduğunu bildikleri yada bir Mimar olarak bilmeleri gerektiği dolandırıcılık, yanıltıcılık niteliğindeki davranışları müşterilerine öneremez, onlara böylesi konularda yardımcı olamazlar. Yorum : Bu kural mimarın yasal olmadığını, dolandırıcılık yada yanıltıcılık olduğunu bildiği konuları olduğu gibi, yeterli mantık ve sağduyu sahibi olanların böyle olduklarını bilmesi gerektiği aykırılıkları kapsar.
AS-2.2.0: DOĞAL VE KÜLTÜREL MİRAS
Üyeler, çevre ve yaşamın niteliklerini yükseltmeye çalışırken doğal ve kültürel mirasa saygılı olup, onun korunmasına yardımcı olmalıdırlar.
AS-2.3.0: TOPLUMSAL SORUMLULUK
Üyeler vatandaş olarak mesleki açıdan toplumsal eylemlere katılmalı ve Mimari sorunlarına toplumun ilgisinin artmasına katkı koymalıdırlar.
DK-2.3.1:Mimari konularda topluma açıklama yapan üyeler,bu açıklamaları karşılığında bir bedel alıyorlar ise yada bu konuda bir çıkarları söz konusu ise, bunu açıklamalıdırlar.
AS-2.4.0: TOPLUM YARARI HİZMETLERİ
Üyeler toplum yararına olan hizmetleri yapmalı ve işverenlerini de bu yönde teşvik etmelidirler.
AS-2.5.0: İNSAN HAKLARI
Üyeler mesleki uğraşlarında insan haklarını gözetmek zorundadır.
DK-2.5.1:Üyeler, mesleki davranışlarında hakları yasa ile kısıtlanmış özürlüler dışında ırk, din, cinsiyet, ulusal köken ve yaş bazında ayırım yapmamalıdırlar. Yorum :Bu kural üyenin tüm mesleki eylemleri için geçerli olup, müşterilerini, yanlarında çalıştırdıklarını ve ortakları ile olan ilişkileri kapsar,ancak bunlarla da sınırlanamaz.
3. İLKE
MÜŞTERİYE KARŞI YÜKÜMLÜLÜKLER ÜYELER MÜŞTERİLERİNE YETERLİ DÜZEYDE VE MESLEKİ DAVRANIŞLA HİZMET SUNMALI, MESLEKİ HİZMETLERİNİ GERÇEKLEŞTİRİRKEN ÖNYARGISIZ VE YANSIZ OLMALIDIRLAR.
AS-3.1.0: YETERLİLİK
Üyeler müşterilerine zamanında ve uzman bir davranışla hizmet sunmalıdırlar.
DK-3.1.1:Üyeler mesleki çalışmalarında yasalara ve standartlar, yönetmelikler gibi düzenlemelere uygun mesleki hizmet sunmalıdırlar. Bu düzenlemelerin içerik ve anlamları üzerinde, deneyimli ve yetkin meslektaşlarının yönlendirmelerine dayanabilirler.
DK-3.1.2:Üyeler ancak kendileri ve birlikte çalıştıkları danışmanları söz konusu hizmetin gerektirdiği uzmanlık alanlarında eğitim ve deneyim açısından yeterli nitelikte iseler, o mesleki hizmeti üstlenme sorumluluğu alabilirler. Yorum : Bu kural, üyelerin kapasitelerinin yeterli olmadığı projeleri üstlenemeyeceği anlamını taşır.Üyeler kendi yeterliliklerinde olmayan uzmanlık alanlarındaki girişimlerinde, gereksinilen uzmanlık eğitimli ve yeterli deneyimli danışmanlarla birlikte çalışmalıdırlar.
|
